የአስተማማኝ ሕዝባዊ ፖሊሲ መርሆዎች

የአስተማማኝ ሕዝባዊ ፖሊሲ መርሆዎች የነጻ ኢኮኖሚ እና ማህበረሰብ ምሰሶዎች ናቸው፡፡ የየሃገሩ እና የየፌደራል ተቋማት ዋነኛ ማዕዘናት ሁሉ በእነዚህ መርሆዎች ተውበው ቢሆን በተለይ ደግሞ እያንዳንዱ ህግ አርቃቂ አካል ቢረዳውና ለመርሆዎቹ መተግበር በታማኝነት ቢጥር ኖሮ እጅግ ጠንካራ፣ነጻ፣የበለጸገ ህዝብ መፍጠር ይቻል ነበር፡፡

መርሕ1- ነጻ ሰዎች ሁሉ እኩል አይደሉም፤እኩል ሰዎች ሁሉ ነጻ አይደሉም!

በቅድሚያ ከላይ የተጠቀሰው እኩልነት የትኛውን የ ‘እኩልነት’ አይነት እንደሚመለከት ግልጽ ማድረግ እፈልጋለሁ፡፡አንድን ወንጀል መፈጸምህን አለመፈጸምህን መሰረት በማድረግ ወንጀለኛ ወይም ነጻ ስለመሆንህ በምትዳኝበት ጊዜ በሕግ ፊት እኩል የመሆንን መብት የሚመለከተውን አይደለም፡፡ ከጾታ፣ከዘር፣ከሐብት፣ከአምልኮ ወይም ከሥርዓተ ጾታ ጋር የተገናኘውንም አይደለም፡፡ እኔ እያወራሁ ያለሁት በገበያ፣በልውውጥ፣በሥራ እና በንግድ ሥራ ሊኖር ስለሚችል ገቢን እና ቁሳዊ ሐብትን ስለሚመለከት ‘እኩልነት’ ነው፡፡ስለኢኮኖሚያዊ እኩልነት ነው እየተናገርኩ ያለሁት፡፡እስቲ መርህ አንድን ሁለት ቦታ ላይ ከፍለን እንየው።

1) ነጻ ሰዎች ሁሉ እኩል አይደሉም!

ነጻ ሰዎች እኩል አይደሉም፡፡የራሳቸውንም ሆነ የቤተሰቦቻቸውን ደህንነት እንዲያሻሽሉ፣በዕጣ-ፈንታዎቻቸው ላይ እንዲወስኑና ራሳቸውን መሆን እንዲችሉ ሰዎች ነጻነት አግኝተው ገበያ ውስጥ ሲንቀሳቀሱ ወይም የንግድ ሥራ ሲያከናውኑ የሚያገኙት ውጤት የሐብት እኩልነትን የሚፈጥር አይደለም፡፡ሰዎች የሚያገኙት የገቢ መጠን በሰፊው ይለያያል፤የሚያካብቱት የሐብት መጠን እጅጉን ይለያያል፡፡ ለአንዳንዶች ይህ ዕውነታ ስለማይዋጥላቸው ‘በሐብታሞች እና በድሆች መካከል ያለ ክፍተት’ ነው በማለት ይናገራሉ፡፡እኔን እንደሚገባኝ በነጻ ማሕበረሰብ ውስጥ ያሉ ሰዎች በራሳቸው የሚያስገርሙ ናቸው፡፡ እያንዳንዳችን ከሌላው በሕይዎት ካለውም ሆነ ከሌለው የምንለያይበት የትየለሌ የሆኑ ልዩ ነገሮች አሉን፡፡ታዲያ በዓለም ላይ ይህን ዕውነታ እያየን ገበያ ውስጥ የምናደርጋቸው መስተጋብሮች ተመሳሳይ ውጤቶችን እንዲያፈሩልን ለምንድነው ተስፋ የምናደርገው?

በተፈጥሮ ተሰጥኦዎቻችን እና ችሎታዎቻችን የተለያየን ነን፡፡ አንዳንዶች ከሌሎች የላቀ ተሰጥኦ አላቸው ወይም የአንዳንዶች ተሰጥኦ ብልጫ ያለው እሴት የሚፈጥር ነው፡፡አንዳንዶች ያላቸውን እጅግ የላቀ ተሰጥኦ ሳያውቁት ዕድሜያቸው ይሄዳል፡፡ከነጭራሹ ተሰጥኦዎቻቸውን ሳያውቁ የሚያልፉም ሞልተዋል፡፡ ማይክ ጆንሰን ተሰጥኦ ያለው የቅርጫት ኳስ ተጨዋች ነው። እኔ ከማፈራው ገንዘብ ጋር ሲነጻጸር እሱ እጅግ በጣም ብዙ የበለጠ ገንዘብ በቅርጫት ኳስ ጨዋታ ቢያገኝ ይህ ሌሎችን ሊያስገርም ይገባልን?
በትጋት የማምረት ደረጃ ወይም ለሥራ ባለን ፈቃደኝነት ሁላችንም የተለያየን ነን፡፡አንዳንዶች ይበልጥ ጠንክረው ይሰራሉ፡፡ሌሎች ደግሞ ረጅም ሰዓታትን በሥራ ያሳልፋሉ፡፡በአሰራር ጥበብ የሚልቁም አሉ፡፡ይህ ዕውነት ሥራችንን የሚመዝኑበትን መስፈርት እና ለሠራነው ሥራ የሚከፍሉንን የገንዘብ መጠን በሰፊው እንዲለያይ ያደርጋል፡፡ በመቆጠብም አቅምም እንዲሁ እንለያያለን፡፡ እንበልና የሃገሪቱ መሪ በዛሬዋ ምሽት አንዳች እርምጃ በመውሰድ በሃብት እና በገቢ ሁላችንንም እኩል ቢያደርጉን ነገ በተመሳሳይ ሰዓት ሊኖረን የሚችለው የሐብት መጠን የተለያየ ይሆናል፡፡ምክንያቱም አንዳንዶቻችን ስንቆጥብ ሌሎቻችን እናባክናለንና ነው፡፡እስቲ እናንተም ነጻ ሰዎች በኢኮኖሚ እኩል ሊሆኑ የማይችሉባቸውን ሌሎች ምክንያቶች አስቡ፡፡

2) እኩል ሰዎች ሁሉ ነጻ አይደሉም!

እኩል ሰዎች ነጻ አይደሉም፡፡ይህ የመጀመሪያው መርህ ሁለተኛ ግማሽ ሃተታ ነው፡፡ በዓለም ላይ በየትኛውም ስፍራ ይሁን በኢኮኖሚ እኩል የሆኑ ሰዎችን ልታሳዩኝ ከቻላችሁ እኔ ደግሞ እነዚህ ሰዎች እጅጉን ነጻ አለመሆናቸውን አሳያችኋለሁ፡፡

ማህበረሰብን በገቢና በሐብት እኩል ማድረግ የሚያስችልህ የመጨረሻው እና ብቸኛው አማራጭ በእያንዳንዱ ሰው ግንባር ላይ ጠመንጃ መደቀን ነው፡፡በሌላ አነጋገር ሰዎችን እኩል ማድረግ የምትችለው አስገዳጅ ኃይል በመጠቀም ብቻ ነው፡፡አንገት መቅሊያ ሰይፍ፣መስቀያ ሸምቀቆ ገመድ፣ጥይት ወይም የኤሌክትሪክ ገመድ ታዘጋጅና ትዕዛዝ ታስተላልፋለህ፡፡ ይህ ማለት ደግሞ ሰውን በሥራህ ላይ አትጠበብ፤አጠገብህ ካለው ሰው ይበልጥ ጠንክረህ ወይም ሥራህን አሳምረህ አትሥራ፤ከሌሎች የበለጠ ብልህ ሆነህ አትቆጥብ፤አዲስ ምርት ለማቅረብ ቀዳሚ አትሁን፤ተፎካካሪህ እያቀረበ ካለው ሰዎች ይበልጥ የሚፈልጉትን ምርቶች አታቅርብ ወይም ከሌሎች የተሻለ አገልግሎቶች አትስጥ ማለት ነው፡፡

እርግጠኛ ነኝ ማናችሁም ብትሆኑ በእነዚህ ትዕዛዞች የሚመራ ማህበረሰብ እንዲኖር አትፈልጉም፡፡እ.ኤ.አ በ1970ዎቹ መገባደጃ ላይ የኬሜር ሩዥ ኮሚኒስቶች ካምቦዲያን እዚህ ደረጃ ላይ ለማድረስ ተቃርበው ነበር፡፡ በውጤቱም ከ8ሚሊዮን ካምቦዲያዊያን መካከል 2ሚሊዮን አምስት መቶ ሽህ ያህሉ የግዳጅ እኩልነት ባመጣው ስር የሰደደ ድህነት ምክንያት ወደ መቃብር ወርደዋል። ሥልጣንን ተቆናጠው በበላይነት መዋቅር ላይ ከነበሩት በቀር በዚያን ወቅት በሕይዎት መቆየት የቻሉት የዚያች አሳዛኝ ምድር ሕዝቦች ያሳለፉት የመከራ ኑሮ በድንጋይ ዘመን ከነበረው እጅጉን የማይተናነስ ነበር፡፡

የዚህ የመጀመሪያ መርህ መልዕክት ምንድ ነው?

በገቢ መለያየቱ የሚመጣው ከራሱ ከሕዝብ ከሆነ ይህን አታጥፋው የሚል ነው፡፡ ፖለቲከኞች እኩል ያልሆኑ ሰዎችን በግድ እኩል ለማድረግ አትሞክሩ የሚል ነው፡፡ ምክንያቱም የሰዎች ተፈጥሯዊ ባህሪ፣ ምኞት፣ጥረት፣የስራ መስክ፣የምግባር ደረጃ፣ የመኖር ትርጉም፣ ወዘተ የተለያየ በመሆኑ ሰዎችን እኩል ማድረግ አይቻልም፡፡ ሰዎችን በግድ እኩል ለማድረግ በምንሞክርበት ጊዜ ኢንተርፕርነሮች እና ታታሪ አምራቾች ወደ ሌሎች ሥፍራዎች ለመሰደድ ወይም ሥራቸውን ለመቀየር ይገደዳሉ። ከእነዚህ ሃብት ፈጣሪዎች እና አስፋፊዎች ተጠቃሚ የሆነውን ብዙሃን ደግሞ የድህነት አረንቋ ውስጥ እንከታለን ማለት ነው፡፡ “ሌላውን ሰው ወደታች በመግፋትህ አንድን ሰው ከጉድጓድ ልታወጣው አትችልም::” የሚለው የአብርሃም ሊንከን አባባል ለዚህ ጥሩ ምሣሌ የሚሆን ነው፡፡

Thank you for your comments

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s